1. Ma túy là gì?

Ma túy là những chất gây nghiện (theo quy định của từng nước) nếu sử dụng nhiều lần sẽ dẫn đến trạng thái lệ thuộc vào chất đã sử dụng do tác động của các chất đó vào hệ thần kinh trung ương (não).

Các chất ma túy được chia ra 3 nhóm sau:

- Nhóm gây an thần: làm ngăn cản hoặc làm suy giảm hoạt động của hệ thống thần kinh như thuốc ngủ, rượu, bia, heroin, codein, methadone, cần sa liều thấp, như thuốc phiện, Morphine/Heroine, Các chất ma tuý tổng hợp toàn phần trong nhóm có thể thay thế Morphine, Heroine và các opiat khác như methadone, pethidine, phenazocine, diazepam, dolagan...

- Nhóm gây kích thích: Có tác dụng làm tăng nhanh hoạt động của hệ thần kinh và nhiều bộ phận trong cơ thể như nicotine trong thuốc lá, caffeine trong cà phê, coke trong nước cocacola,cocaine, Như amphetamine và methamphetamine hay còn gọi là hàng đá.

- Nhóm gây ảo giác: Cần sa và các sản phẩm của nó, thảo mộc cần sa, nhựa cần sa, tinh dầu cần sa.

  2. Nghiện ma túy là gì?

Nghiện ma túy là thèm muốn bất thường, kéo dai, không kiểm soát được đối với các chất ma túy được viện cớ tìm kiếm sự khoái cảm hoặc một hiệu quả giẳm tác động hoặc tăng động gây hậu quả về mặt tâm thần và xã hội.

3. Đặc trưng của nghiện ma túy

- Có sự ham muốn không kìm chế được và phải sử dụng nó bất kỳ giá nào

- Có khuynh hướng tăng liều dùng

- Xao nhãng các hoạt động khác

- Không kiểm soát được việc sử dụng

- Khi không sử dụng sẽ có các triệu chứng như uể oải, hạ huyết áp, lên cơ co giật, đổ mồ hôi, tiêu chảy, …

- Biết rõ tác hại của ma túy nhưng vẫn sử dụng

 4. Tác hại của việc nghiện ma túy

Đối với bản thân:

- Bỏ học, mất việc làm, thất nghiêp, trộm cắp, mại dâm, sống ký sinh, ngoài lề xã hội

- Sử dụng quá liều thì sẽ: tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tử vong

- Bệnh lý: viêm nội tâm mạc, nhiễm trùng huyết, viêm gan B –C , HIV/AIDS

Đối với gia đình:

- Thiếu tôn trọng, xung đột với người thân thường xuyên, gia đình tan vỡ, truyền bệnh cho vợ - chồng, con cái, trộm cắp đồ đạc, tài sản của gia đình, thậm chí giết người thân lấy tiền chi tiêu cho ma túy 

- Gia đình phải tốn nhiều tiền bạc, thời gian để điều trị các bệnh của người nghiện ma túy gây ra

Đối với xã hội:

- Gây mất trật tự an toàn xã hội (TNGT, tai nạn lao động, trộm cắp, …)

- Gây lan truyền bệnh HIV/AIDS, Viêm gan B – C

- Xã hội phải chi trả nhiều tiền cho công tác phòng chống ma túy và điều trị nghiện ma túy

 5. Nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy

Nguyên nhân khách quan:

- Sự tác động của lối sống thực dụng, văn hóa phẩm độc hại

- Công tác quản lý địa bàn dân cư ở một số địa phương chưa tốt nên ở một số khu vực vẫn tồn đọng các ổ nhóm tội phạm từng ngày từng giờ tác động đến suy nghĩ và hành động của lứa trẻ

- Do một bộ phận các bậc cha mẹ thiếu quan tâm đến việc học tập, sinh hoạt của con em, một số mải lo làm ăn kiếm tiền hoặc do nuông chìu con cái quá mức

- Trong gia đình có người cũng mắc nghiện hoặc có hành vi buôn bán ma túy,…

Nguyên nhân chủ quan:

- Do thiếu hiểu biết về tác hại của ma túy

- Bị những đối tượng xấu kích động, lôi kéo sử dụng hay tham gia vận chuyển, mua bán ma túy

- Do muốn thỏa mãn tính tò mò của tuổi trẻ, thích thể hiện mình

- Do tâm lý đua đòi hưởng thụ, có lối sống buông thả

- Do buồn chán, cô đơn, không có kỹ năng từ chối, không làm chủ được bản thân

- Do hoàn cảnh gia đình: Bố mẹ bỏ nhau, gia đình bất hòa, mồ côi cha mẹ, không người thân quan tâm đúng mực.

 6. Dấu hiệu nhận biết học sinh nghiện ma túy

- Trong cặp sách, túi quần áo thường có dụng cụ dùng để sử dụng ma túy như bật lửa, kẹo cao su, giấy bạc..

- Hay tụ tập, đi lại với những người không có công ăn việc làm, không học hành, hay chơi thân với người nghiện ma túy

- Đi lại có quy luật mỗi ngày thường vào một giờ nhất định nào đó, dù có bận việc gì cũng kiếm cớ để đi

- Tâm trạng thường lo lắng bồn chồn, đôi khi nói nhiều

- Hay xin ra ngoài đi vệ sinh khi đang trong giờ học

- Nói dối để xin tiền cha mẹ đóng nhiều khoản tiền phát sinh, sử dụng tiền không có lý do chính đáng 

- Có dấu kim tiêm trên mạch máu ở mu bàn tay, cổ tay, mặt trên khủy tay, mặt trong mắt cá chân, vùng bẹn

- Lực học giảm sút, ăn mặc luộm thuộm, ít tắm giặt

- Hay bị đổ mồ hôi, ngáp vặt, ngủ gà ngủ gật, tính tình cáu gắt hơn, da xanh tái, hay ớn lạnh nổi da gà, buồn nôn, mất ngủ, trầm cảm, …

- Ngại tiếp xúc, cố ý xa lánh người thân, người tốt, không tham gia các hoạt động thu hút nhiều người, các hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh, ….

 7. Làm gì để ngăn chặn và phòng tránh?

- Tuyệt đối không tò mò, không thử ma túy dù chỉ một lần, dù là loại nào đi nữa

- Không để thời gian rảnh vô ích

- Tạo lập lối sống lành mạnh, không đua đòi buông thả

- Cương quyết tránh xa, không giao du với những người xấu có liên quan tới ma túy

- Không tham gia sử dụng, tàng trữ, mua bán, vận chuyển chất ma túy hoặc xúi giục người khác tham gia dưới bất kỳ hình thức nào

- Khi biết những bạn có biểu hiện sử dụng ma túy hoặc nghi vấn buôn bán ma túy phải thông báo cho thầy cô kịp thời để có biện pháp ngăn chặn

- Đề cao cảnh giác để không bị rủ rê, lôi kéo

- Có ý thức phát hiện những đối tượng có nghi vấn dụ dỗ, lôi kéo bạn khác tham gia việc sử dụng hay làm những việc bất hợp pháp để báo cho người có trách nhiệm can thiệp

- Quan tâm, động viên, chia sẻ, giúp đỡ những người đã từng mắc nghiện, không kì thị hay xa lánh người cai nghiện

- Tìm hiểu  các kỹ năng đối phó với các cảm xúc tiêu cực, các tình huống nguy cơ có thể dẫn đến việc sử dụng ma túy

- Tuyên truyền, vận động mọi người cùng phòng tránh ma túy

                                                                  (Sưu tầm)
                                                            Trần Quốc Giang